(همراه با آخرين تغييرات سياسي و جغرافيايي تا پاييز 2007)
سوريه کشوری که زمانی مرکز امپراتوری اسلام بود، منطقه ای را تحت پوشش قرار می دهد که در گذشته شاهد تهاجمات و تجاوزهای تقريبا همه قدرتهای بزرگ بوده است . از روميها و مغولها و ترکها گرفته تا سربازان جنگهای صليبی بوده است.
در سوريه که کشوری با جلگه های حاصلخيز، صحرا و کوهستان است گروههای نژادی و مذهبی گوناگونی از قبيل کردها، ارمنی ها، آسوريها، شيعيان علوی و اهل فرقه دروزيه زندگی می کنند. اما اعراب سنی بخش اعظم جمعيت را تشکيل می دهند.
در یک نگاه
سوريه کنونی در سال ۱۹۴۶ استقلال خود را از فرانسه بدست آورد. با اين همه اين کشور، به ويژه به دليل منافع متناقض گروههای مختلف در جامعه، شاهد دورانی از بی ثباتی سياسی بوده است.
سوريه و مصر برای مدت کوتاهی (۶۱-۱۹۵۸) در دوران رياست جمهوری جمال عبدالناصر اتحاديه ای را تشکيل دادند. ولی کودتايی نظامی استقلال را به کور بازگرداند.
در سال ۱۹۶۳ حزب پان عرب بعث که تحت کنترل علويها بود قدرت را به دست گرفت و تا به امروز در راس قدرت باقی مانده است.
حکومت بعثی، به ويژه در دوران حافظ اسد، در عرصه داخلی با حکمرانی اقتدارگرايانه و در عرصه بين المللی با سياستی شديدا ضد اسرائيلی توصيف شده است. در سال ۱۹۶۷ سوريه بلندی های جولان را در جنگ با اسرائيل از دست داد. اما به دليل جنگ داخلی در لبنان، کشور همسايه اش، موفق شد که نفوذ خود را در منطقه گسترش دهد.
سوریه در سال 2005 نیروهای خود را از لبنان بیرون آورد که یکی از مهمترین دلایل آن فشار های بین المللی خصوصا پس از قتل نخست وزیر سابق لبنان یعنی رفیق حریری بود.
دمشق پایتخت سوریه در جنوب غربی این کشور واقع شده است
یک گزارش سازمان ملل متحد مقامات سوری و لبنانی های طرفدار سوریه را از عوامل دخیل در این قتل بودند. دمشق هرگونه ارتباطی را با این ترور انکار می کند.
در داخل کشور دولت بعث هرگونه مخالفتی را به شدت سرکوب می کند. گمان می رود که در سال ۱۹۸۲ هزاران نفر در سرکوبی قيام اخوان مسلمين در شهر حما، جان خود را از دست داده باشند.
پس از مرگ حافظ اسد فضای سياسی در سوريه اندکی بازتر شد و در نتيجه ده ها زندانی سياسی آزاد شدند. اما برخورداری از آزادی های واقعی سیاسی و دگرگونی اقتصاد وابسته به حکومت هنوز رنگ واقعیت به خود نگرفته است.
در صحنه جهانی، دمشق بخاطر محکوم شدن به حمایت از شورشیان در عراق، بطور فزاینده ای منزوی شده است. سوریه، آمریکا را متهم می کند که قصد براندازی رژیم در دمشق را دارد.
سوریه یکی از جدی ترین دشمنان اسرائیل محسوب می شود و حامی شماری از گروه های جنگ طلب است که حملاتی را علیه اسرائیل ترتیب می دهند. مسئله اساسی در روابط کنونی دو طرف اشغال بلندی های جولان، از سرزمین های سوریه، توسط اسرائیل در جنگ سال 1967 اعراب و اسرائیل است که همچنان ادامه دارد.
گفتگوهای صلح بین دو کشور در ژانویه سال 2000 متوقف شد.
اطلاعات و آمار کلی
· جمعيت: 18.2 ميليون (سازمان ملل متحد ۲۰۰4)
· پايتخت: دمشق
· مساحت: 185.180 کيلومتر مربع
· زبان اکثريت: عربی
· دين اکثريت: اسلام
· اميد به زندگی: ۷۰ سال (مردان)، ۷۳ سال (زنان) ( سازمان ملل متحد)
· واحد پول: ۱ ليره سوری = ۱۰۰ پياستر
· صادرات عمده: نفت و گاز
· ميانگين درآمد سالانه: 1.130 دلار (بانک جهانی 2002)
· نشان حوزه اينترنت: .sy
· کد بين المللی تلفن: 963+
رهبران
رئيس جمهور: بشار اسد
اگر برادر بشار اسد در سانحه رانندگی سال 1994 جانش را از دست نداده بود، شاید رئیس جمهور کنونی سوریه اینک بعنوان چشم پزشک در حال کار بود.
مرگ باسیل که ظاهرا بایستی جانشین پدرش، حافظ اسد می شد، باعث شد تا برادر کوچک تر وارد عرصه سیاست شود و پس از مرگ پدرش در ژوئن 2000 میلادی به مقام ریاست جمهوری برسد.
در طی شش سال دوران کارآموزی سیاسی، بشار اسد دوره سربازی اش را به پایان رساند، با رهبران کشورهای عربی و دیگر کشور ها ملاقات کرد و دوست و دشمن را در سیاست سوری ها شناخت.
پس از روی کار آمدن، وی در دوره ای کوتاه آغازگر فضای بازتر و اصلاحات محتاطانه بود. زندانی های سیاسی آزاد شدند و محدودیت های رسانه ها کاهش پیدا کرد. مناظره های سیاسی قابل تحمل می شد و فراخوان های آزادی عقیده و تعدد احزاب سیاسی به چشم می خورد.
بشار اسد از سال 2000 رئيس جمهور سوريه است
اما سرعت تغییرات، هشدار دهنده ارتش، حزب بعث و اقلیت علوی ها بود. از ترس بی ثباتی و کاهش نفوذشان، آن ها نه تنها سعی کردند که این روند را کند کنند بلکه حتی آن را به شکل سابق برگردانند.
در رفراندومی که در سال 2007 انجام شد، بشار اسد برای دوره هفت ساله دوم نیز بعنوان رئیس جمهور انتخاب شد. او تنها کاندیدا بود.
او در سال 1965 به دنیا آمد و فرزند سوم حافظ اسد بود. او درسش را در دمشق و لندن خواند. با شخصیتی خجالتی و تودار، او خارج از صحنه سیاسی بزرگ شد و ظاهرا قرار بود که سرنوشتش زندگی آرامی باشد.
· معاون رئیس جمهور: فاروق الشرع
· نخست وزیر: ناجی الاوتاری
· وزیر امور خارجه: ولید المعلم
رسانه ها
اکثر رسانه ها و مطبوعات سوريه تحت کنترل دولت و حزب بعث قرار دارد. هيچ کس حق انتقاد از رئيس جمهور و خانواده او را ندارد. همچنين، مقالات مطبوعات داخلی يا خارجی که از سوی دولت تهديدکننده و يا انتقادی محسوب شوند تحت سانسور قرار می گيرند.
در اوايل رياست جمهوری بشار اسد مطبوعات برای مدت کوتاهی از يک آزادی نسبی برخوردار شدند. در اين ايام اولين نشريات مستقل شامل سه روزنامه حزبی، دو روزنامه خصوصی و يک مجله فکاهی پس از حدود ۴۰ سال موفق به کسب مجوز شدند.
اما پس از تصويب لايحه قانون مطبوعات ديگری، محدوديتهايی برقرار شد. از جمله تمامی نشريات ملزم به کسب مجوز از شخص نخست وزير شدند. اين نشريات در صورت تخلف از مفاد اين قانون تعطيل می شوند.
اکثر رسانه ها و مطبوعات سوريه تحت کنترل دولت و حزب بعث قرار دارد
تلویزیون سوری محتاطانه شروع به پخش برنامه های سیاسی و مناظره هایی که قبلا مسائل حرام نامیده می شد، کرده است و همچنین گاه گاهی مصاحبه با چهره های مخالف را روی آنتن برده است.
اعطای مجوز برای راه اندازی و اداره کانال های تلویزیونی ماهواره ای در فضای آزاد رسانه ای در دمشق صادر شد. استفاده از گیرنده های ماهواره ای متداول است و مردم اجازه تماشای ایستگاه های تلویزیونی خارجی را دارند.
در سال ۲۰۰۲ دولت شروطی را برای اعطای مجوز به راديوهای بازرگانی اف ام و مستقل تعيين کرد، ولی متعاقبا در پی صدور حکمی اين راديوها از پخش اخبار و يا برنامه های سياسی منع شدند.
اینترنت به وسیله ای برای ابراز عقاید مختلف و اختلاف نظرها بدل شده است. هرچند به عقیده ناظران آزادی رسانه ها، گزارشگران بدون مرز، که مقر اصلی شان در پاریس است: "سوریه یکی از بدترین متخلفان آزادی اینترنت است و وب سایت هایی را که از مخالفانند و یا اخبار مستقل دارند سانسور می کند."
مخالفان رژیم سوریه در خارج از این کشور دارای رادیو آزاد سوریه هستند، یک پخش کننده موج کوتاه که در جوئن سال 2004 راه اندازی شد و توسط حزب اصلاحگر سوریه که در آمریکا قرار دارد، اداره می شود.
مطبوعات :
سيريا تايمز - روزنامه به زبان انگليسی
تلويزيون :
تلويزيون دولتی سوريه - پخش برنامه در داخل کشور و از طريق ماهواره به زبانهای عربی، انگليسی و فرانسه
راديو :
راديو دولتی جمهوری عربی سوريه - پخش از دمشق، شامل بخش خارجی راديوی دولتی به چندين زبان از جمله انگليسی
خبرگزاری :
