پرویز کامیاب - بی بی سی، واشنگتن
طي چند دهه گذشته تب ام بی ای يا مدرک فوق ليسانس مديريت (MBA) نه فقط کشورهای پيشرفته بلکه کشورهای در حال توسعه نظير چين و هندوستان را نيز فراگرفته است.
جوانان اين کشورها پس از کسب مدرک ليسانس و چند سال تجربه کار وارد دوره های دو ساله ام بی ای می شوند و اميدوارند که در اين مدت راه های مديريت و کارآفرينی را آموخته و بتوانند مديران آينده شرکت های بزرگ و يا بنيانگذاران شرکت های جديد شوند.
بسياری از موفقترين و ثروتمندترين بازرگانان و مديران جهانی فاقد مدرک ام بی ای هستند
اما بسياری از موفقترين و ثروتمندترين بازرگانان و مديران جهانی فاقد مدرک ام بی ای هستند.
بيل گيتس بنيانگذار شرکت مايکروسافت که نرم افزارهايش سراسر جهان را قبضه کرده حتی مدرک ليسانس هم ندارد. استيو جابز بنيانگذار کمپانی اپل که محصولاتش از آيپاد تا تلفن همراهش مشتاقان زيادی دارد نيز پس از يک ترم دانشگاه را رها کرد.
امران سعيد استاد کارآفرينی در صنعت نرم افزار در دانشگاه ام ای تی می گويد ام بی ای برای بعضيها مفيد است و برای بعضی ها نه.
وی می افزايد: "اگر شما در شغلی هستيد که می دانيد می خواهيد بمانيد و به سرعت ارتقا پيدا می کنيد، شايد چندان فکر خوبی نباشد که کارتان را رها کنيد و برويد ام بی ای بگيريد. برای نمونه، اگر شما مهندس هستيد و می خواهيد مهندس بمانيد و قصد نداريد وارد بخش مديريت کار خود شويد بهتر است بمانيد و به کار خود ادامه بدهيد."
اما برای افرادی که خواهان تغيير سطح کار خود هستند ام بی ای شايد فکر بدی نباشد.
امران سعيد می گويد ام بی ای برای کسانيکه در يکی از اين چند وضعيت قرار دارند فکر بسيار خوبيست: "کسانيکه بدنبال تغيير اساسی در شغل خود هستند مثلا يکی مهندس است اما قصد دارد بانکدار شود. دوم کسانيکه در يک حوزه هستند اما می خواهند وارد بخش مديريتی و بازرگانی اين حوزه بشوند. سوم کسانيکه از يکی از مدارس درجه يک در مقطع ليسانس فارغ التحصيل نشده اند و فکر می کنند که شبکه ارتباطی فارغ التحصيلی خيلی قويی ندارند و بدنبال درها و فرصتهای بيشتر هستند، برای اين افراد يک مدرسه بازرگانی درجه يک قطعا بسيار مفيد است."
مديريت و کارآفرینی، ذاتی يا آموختنی؟
برخی معتقدند که مديريت و کارآفرينی ياد دادنی نيست. افراد بايد آن را در خون خود داشته باشند و يا در محيطهايی رشد کرده باشند که اين روحيه از کودکی به آنها تزريق شده باشد.
اما ديويد شرون استاد دانشکده مديريت دانشگاه کاليفرنيا در برکلی می گويد کارآفرينی آموزش دادنی است و راه آن مطالعه موردی است، يعنی بحث و بررسی موارد موفق و ناموفق در دنيای تجارت.
وی می گويد: "با آموزش کارآفرينی از طريق روش موردی ما آنها را در شرايطی می گذاريم که مجبور به موضعگيری و خلاقيت فکر و بيان آن شوند."
تانيا ادريس دانشجوی دوره ام بی ای در دانشگاه ام آی تی يکی از اين کلاس ها را گذرانده است.
وی می گويد: "ايده اصلی اين نوع کلاس مطالعه موردی است. يعنی بحث درباره اينکه شرکت ها در فضای خاص کشورهای خود چه کردند که به موفقيت دست يافتند يا برعکس شکست خوردند. بنابراين هسته اصلی دوره های آموزش کارآفرينی اين است که در شرايط اقتصادی و سياسی خاص هر کشور و يا شرکتی، چطور برخی موفق هستند و برخی ناموفق."
اين مطالعات موردی بصورت تيمی انجام می شود. گروه های چهار پنج نفره با هم بر روی اين پروژه ها کار می کنند و همکاری و هماهنگی با يکديگر برای راه اندازی يک شرکت را از درون کلاس ها می آموزند.
اما کارآفرينی دقيقا چه معنايی دارد؟ ديويد شرون به دو نوع تعريف اشاره می کند.
يکی تعريف تئوريک:
"جستجوی فرصتها ورای منابع موجود. اين تعريف جالبی است. چون هم در آن فرصت وجود دارد و هم دستيابی به منابع بيشتر."
يکی هم تعريف عملی:
"راه اندازی شرکت. کارآفرينی اساسا شروع ماجراجويی است. اين در واقع نگاه به کارآفرينی نه از زاويه تئوريک بلکه از زاويه عمل است."
امران سعيد که پايه گذار چند شرکت بزرگ کامپيوتری بسيار موفق بوده می گويد کيفيت کالا و يا تکنولوژی ابداعی به تنهايی ضامن موفقيت نيست.
وی می افزايد: "شما بعنوان يک آنتروپرونور يا فرد کارآفرين به سرعت متوجه می شويد که نمی توانيد تنها بر تکنولوژی تمرکز کنيد. شما بايد مفهوم بازرگانی را درک کنيد. اين اهميت بيشتری دارد. بايد بدانيد که چطور تبليغات و بازاريابی کنيد چون در غيراينصورت شرکت نوپا و کوچک شما قابليت رقابت با شرکت های بزرگ را ندارد."
اما جالب اينجاست که امران سعيد خود تنها يک مدرک ليسانس مهندسی دارد و دوره ام بی ای نديده است.
او موفقيت خود را مرهون دو عامل می داند: "يکی اينکه من از هنگاميکه دانشجو بودم خواننده تشنه روزنامه وال استريت ژورنال بوده ام. من فکر نمی کنم که روزی از زندگی من بگذرد بدون آنکه من نگاهی به اين روزنامه بياندازم. اين روزنامه تجربه واقعی دنيای تجارت را در اختيار شما می گذارد."
و دوم اينکه اساتيد ورزيده ای در دنيای عمل داشته است:
"من از همان اوايل شروع کارم راهنمايان استثنايی داشتم که به من کمک کردند بعد تجاری تکنولوژی را درک کنم."
ديويد شرون می گويد آنچه تضمين کننده موفقيت در دنيای کنونی است نه رهبری قوی بلکه کار تيمی بسيار هماهنگ است.
وی می گويد: "ما قويا به کار تيمی اعتقاد داريم. امروز به ندرت فرصتی پيدا می شود که در آن يک تيم سه چهار نفره بنيانگذار ماجرا نيستند. ارتباط اين افراد با يکديگر و رابطه مدير با آنها بسيار مهم است" .
و اين عامل اصلی موفقيت در دنيای تجارت است. شايد مهمترين خدمت دوره های مديريت بازرگانی آماده کردن افراد برای کارهای گروهی و پرهيز از تک روی باشد.
وبلاگ "College Startup" در تازه ترین پست خود با حمایت از تئوری "برای تبدیل شدن به یک ثروتمند موفق همیشه نیاز نیست که جوانی را روی انبوهی از کتاب ها گذراند"، این فهرست را طبقه بندی کرده است.
یک وبلاگ آمریکایی در فهرستی 15 "ابر ثروتمند" دنیا را که بدون مدرک دانشگاهی هستند طبقه بندی کرده است.
بسیاری از والدین در نصیحت های دلسوزانه خود این تفکر اشتباه را القا می کنند که: "باید دبیرستان را تمام کنی تا بتوانی به دانشگاه بروی تا وقتی که لیسانس گرفتی بتوانی برای خودت یک شغل خوب پیدا کنی."
اگرچه تحصیلات یکی از اهداف مهم زندگی بشمار می رود، اما هنگامی که به یک تفکر غالب که تمام جنبه های زندگی را پوشش می دهد تبدیل می شود، می تواند بسیار مخرب باشد و حتی رشد زوایای شخصیتی کودک را با اختلال مواجه کند.
به گزارش خبرگزاری مهر، اگر تحصیل تنها با هدف ثروتمند و مشهور شدن دنبال می شود، نتایج طبقه بندی اخیری که یک بلاگر آمریکایی در وبلاگ خود ارائه کرده است، خلاف این مسئله را ثابت می کند.
وبلاگ "College Startup" در تازه ترین پست خود با حمایت از تئوری "برای تبدیل شدن به یک ثروتمند موفق همیشه نیاز نیست که جوانی را روی انبوهی از کتاب ها گذراند"، این فهرست را طبقه بندی کرده است.
در این طبقه بندی، 15 نام معروف ترین میلیاردرهای دنیا که تحصیلات دانشگاهی ندارند، مشخص شده است.
در رتبه اول این طبقه بندی، ریچارد برانسون بنیانگذار شرکت هواپیمایی "ویرجین" قرار گرفته است که در 16 سالگی مدرسه را برای راه اندازی اولین شرکتی که مجله Student Magazine بود، رها کرد. سپس وارد تجارت شد و موفقیت های چشمگیری را که امروزه از آنها برخوردار است، بدست آورد. ریچارد برانسون درحال حاضر مالک 360 شرکت بزرگ است.
در رتبه دوم این طبقه بندی، "کوکو چانل" سبک گرا قرار گرفته است که موفقیت را از هیچ بوجود آورد. وی یتیم بود و امکان رفتن به مدرسه را نداشت، اما در پایان توانست تبدیل به یکی از سبک گرایان برجسته دنیا شود.
مایکل دل، بنیانگذار شرکت انفورماتیکی "دل" رتبه بعدی را به خود اختصاص داده است که تنها با هزار دلار در جیب و یک دنیا اشتیاق کالج را در سن 19 سالگی ترک و شرکت PCs Limited را تاسیس کرد و پس از آن به یکی از بزرگترین نامها در عرصه تولید رایانه های شخصی "دل"( Pc: Dell Inc) تبدیل شد.
در رتبه چهارم این فهرست، والت دیسنی پدر معروف میکی ماوس ایستاده است که در 16 سالگی مدرسه را ترک کرد و تبدیل به "ارباب دیسنی" شد. امروز شرکت والت دیسنی 30 میلیارد دلار سود دارد.
رتبه پنجم متعلق به "هنری فورد" است که در 16 سالگی تحصیل را رها کرد و به عنوان یک مکانیک ماشین مشغول به کار شد و بعدها با تلاش و کوشش شرکت خودروسازی "فورد" را تاسیس کرد و توانست صنایع خودروسازی را متحول کند.
اما شاید معروفترین نام های این فهرست 15 نفره متعلق به بیل گیتس و رقیبش استیو جابز باشد.
بیل گیتس، بنیانگذار مایکروسافت دانشگاه را ترک کرد و هرگز لیسانس نگرفت، اما توانست از سال 1995 تا سال 2006 "عنوان ثروتمندترین مرد دنیا" را به خود اختصاص دهد. استیو جابز، بنیانگذار شرکت اپل نیز تنها یک نیمسال تحصیلی به کالج رفت و پس از ترک دانشگاه اول برای شرکت "آتاری" کار کرد و سپس شرکت " اپل کامپیوتر" را بنیان گذاشت.
در رتبه بعدی "فرانک لیوید رایت" نابغه میلیاردری قرار گرفته است که هیچ مدرک تحصیلی ندارد.
بنابراین گزارش،"فالینگ واتر" طراح معروف ساختمان در جایگاه بعدی ایستاده است. وی هرگز در دبیرستان ثبت نام نکرد اما توانست تبدیل به یکی از موثرترین آرشیتکت های قرن بیستم شود.
از این طبقه بندی می توان نتیجه گرفت که نبوغ، شجاعت و شانس اساس داستان پیروزی تمام این شخصیت های موفق بوده است.
انسان همواره نيازمند دانستن است و بر اساس اين آموزه ي كهن «هر كسي را بهر كاري ساخته اند» براي خوب زيستن و بهره بردن از حيات والاي انساني بايستي طرح و نقشه ي زندگي را با توجه به علاقه و توانايي هاي فردي و امكانات اجتماعي برگزيد و بر طبق آن حركت كرد . يكي از اين طرحها و تصميم گيري هاي مهم از مراحل زندگي ، مرحله ي انتخاب صحيح رشته ي تحصيلي است كه از مهم ترين دغدغه هاي نوجوانان دبيرستاني است كه در صورت انتخاب درست ، احتمال موفقيت آنان را بيشتر مي كند .
پايه هاي نخستين مدارس جديد و آموزش و پرورش فني و حرفه اي در ايران به بيش از يكصد سال پيش بر مي گردد . نخستين مدرسه ي جديد به همت ميرزا تقي خان اميركبير به نام دارالفنون تاسيس شد كه در آن دروس علمي ، فني ، نظامي و پزشكي تدريس مي شد . اولين سنگ بناي هنرستان فني در ايران با مشاركت آلمان به نام هنرستان هاي صنعتي تهران (هنرستان فني شهيد بهشتي فعلي در منطقه ي 12 تهران) در سال 1286 هجري شمسي گذاشته شد كه در واقع روش آموزش كلاسيك اولين گام هاي خود را برداشت و پس از طي فراز و نشيب هاي فراوان بعد از پيروزي انقلاب اسلامي همه ساله بر تعداد هنرستان هاي فني و حرفه اي و كشاورزي افزوده شد .
شاخه ي فني و حرفه اي
اين رشته مشتمل بر 3 زمينه ي صنعت ، خدمات و كشاورزي است و هر زمينه داراي چندين رشته است . 58 واحد از درس هاي اين شاخه در همه ي رشته ها به صورت مشترك ارائه مي شود و درس هاي اختصاصي براي هر رشته ، حداكثر 39 است .
ضوابط ورود به شاخه ي فني و حرفه اي
در شاخه ي فني و حرفه اي رشته هاي فني در زمينه ي صنعت با عنوان مهندسي و فني تابع كار ، استخدام كشوري و قانون شركت هاي دولتي و ... است كه در آينده مسئوليت تحقيق و بررسي ، ايمني ، حفظ و نگهداري ماشين آلات ، تجهيزات و تصميم گيري ، تماس و ارتباط با ديگران را ايجاب مي كند . رشته هاي فني نيازمند دقت و تمركز فكري ، تجزيه و تحليل مسائل ، خلاقيت و ابتكار تصميم گيري و برنامه ريزي ،نشستن جهت كار محاسبات و كار با كامپيوتر و ايستادن مانند رشته ي «ساخت و توليد» و بالا و پايين و خم و راست شدن و حركات بدني با توجه به رشته و صرف نيروي جسماني و تحمل در داخل ساختمان يا كارگاه و در برخي رشته ها بيرون از ساختمان و در هواي باز مانند «نقشه برداري ، ساختمان ، مكانيك خودرو ، تاسيسات و ...» است .
محيط كاري رشته هاي فني داراي شرايط مساعدي چون : مكان مناسب ، درجه ي حرارت مناسب ، امكانات و وسايل و نزديكي به منزل است همچنين شرايط نامساعد آن : محيط آلوده ، سر و صدا و دود بخار در برخي رشته هاست .
براي ورود به رشته هاي شغلي فني در آينده : داشتن حداقل سن ورود به كار ، حداقل قد و وزن ، فشار خون مناسب و ادامه تحصيل در سطح كارداني و كارشناسي لازم است . همچنين رشته هاي فني نيازمند توانايي هاي بدني ، ادراكي ، حسي ، رواني ، مهارت هاي تحصيلي ، عاطفي ، شخصيتي ، شخصي اجتماعي و علاقه و رغبت است .
كليه ي هنرجويان شاخه ي فني حرفه اي ، پس از پايان دوره ي 3 ساله و اخذ ديپلم مي توانند بدون گذراندن دوره ي پيش دانشگاهي در آزمون سراسري دوره ي كارداني پيوسته شركت كنند و پس از قبولي در يكي از آموزشكده هاي فني و حرفه اي سراسر كشور ادامه ي تحصيل داده و موفق به اخذ مدرك كارداني شوند يا از طريق آموزشكده هاي وابسته به «دانشگاه جامع تكنولوژي» (علمي كاربردي) و «دانشگاه آزاد اسلامي» پس از قبولي در دوره ي كارداني پيوسته ادامه ي تحصيل دهند .
همچنين كليه ي فارغ التحصيلان دوره ي كارداني پيوسته مي توانند بدون گذراندن دوره ي پيش دانشگاهي در آزمون سراسري دانشگاه هاي دولتي و آزاد شركت كرده و پس از قبولي ادامه ي تحصيل دهند .
شرايط رشته هاي فني و حرفه اي
a) داشتن كارنامه ي قبولي پايه ي اول دوره ي متوسطه (به جز رشته ي موسيقي)
b) احراز شاخه ي فني و حرفه اي در نمونه ي برگ تحصيلي
c) رعايت شيوه نامه ي ثبت نام سازمان آموزش و پرورش شهر تهران
انتخاب رشته ي تحصيلي
دانش آموزان قبولي پايه ي اول نظري وارد مرحله ي انتخاب رشته ي تحصيلي مي شوند كه اين انتخاب ، نقش سازنده اي در زندگي فردي و اجتماعي و شغلي آينده ي آنها ايفا مي كند . با توجه به اين كه افراد جامعه از نظر عوامل فردي و محيطي با هم متفاوتند ، انتخاب عاقلانه يك شغل متاثر از 3 عامل است :
1. فرد شناخت دقيق و روشني از خود (استعدادها ، علايق ، آرزوها ، توانايي ها ، محدوديت ها و علل آنها) داشته باشد .
2. علايق و رغبت هاي تحصيلي : معمولا افراد به اموري علاقه نشان مي دهند كه توانايي بيشتري براي انجام آن دارند . رغبت «مجذوب شدن به فعاليت و پي گيري آن است و موجب احساس رضايت فردي مي شود و علاقه باعث نشاط و شادي است و كار را در نظر فرد ارزنده جلوه مي دهد و به پرورش توانايي هاي او كمك مي كند .
3. ويژگي هاي شخصيتي : انسان ها از نظر خصايص با يكديگر متفاوت هستند . رفتاري كه از فرد سر مي زند گوياي شخصيت او بوده و فرد با توجه به شخصيتي كه دارد . امكان موفقيت در رشته ي تحصيلي يا شغلي خود را فراهم مي كند . بنابراين بعضي مشاغل احتياج به صبر و بردباري و برخي ديگر نياز به قدرت روحي و مقابله دارد و حقيقت انتخاب شغل نوعي ارائه ي شخصيت است .
4. اطلاعات و معلومات تخصصي : كسب اطلاعات و معلومات تخصصي و نيمه تخصصي امكان دستيابي به شغل مناسب و راه يابي به تحصيلات دانشگاهي را افزايش مي دهد .
5. شرايط جسماني : انتخاب شغل بيشتر به توانايي هاي روحي و جسمي افراد مربوط مي شود و سلامت جسماني از عوامل موثر در انتخاب رشته و شغل محسوب مي شود .
عوامل محيطي
1) خانواده : محيط خانواده مي تواند موجبات پيشرفت يا محدوديت فرد را فراهم كند . مشكلات خانواده به طور مستقيم يا غير مستقيم در زندگي افراد خانواده تاثير دارد و دانش آموزان بايد با در نظر گرفتن شرايط و امكانات موجود جهت انتخاب رشته ي تحصيلي و شغلي مناسب تلاش كنند .
2) شرايط اجتماعي : نيازهاي اجتماعي و اقتصادي هر جامعه بنا بر مقتضيات زمان و پيشرفت هاي صنعتي و تكنولوژي تغيير مي يابد و بازار مشاغل نيز متناسب با آن در حال نوسان است . بنابراين بايستي در انتخاب رشته و شغل به نيازهاي اجتماعي و اقتصادي هر منطقه توجه خاص مبذول شود .
هنرستان ها با توجه به فضا و امكانات پيش بيني شده از دانش آموزان قبولي شايه ي اول متوسطه كه حائز شرايط ورود به شاخه ي فني و حرفه اي هستند با رعايت شرايط «معدل پايه و نمره ي درس رياضي» و ظرفيت پذيرش هنرجو تا پايان تيرماه ثبت نام موقت دارد و پس از اين تاريخ بر اساس اولويت معدل تا پايان نيمه ي اول مرداد اقدام به ثبت نام قطعي مي كند . تجربه ي سالهاي گذشته استقبال چند برابر ظرفيت را نشان مي دهد كه عمدتا هنرجويان با معدل بالاي 14 و قبولي خرداد موفق به ثبت نام قطعي شده اند .
برنامه ي هفتگي آموزشي
برنامه ي هفتگي 8 ساعت در روز و 48 ساعت در هفته است . هنرجويان 2 روز در هفته در كارگاه رشته هاي مربوطه فعاليت مي كنند .
هنرجويان سال سوم 240ساعت ، معادل 2 واحد كارآموزي را نيز در تابستان همان سال خواهند گذراند .
هر ساله درصد قابل توجهي از هنرجويان فارغ التحصيل شده ي هنرستان ها در كنكور دانشگاههاي دولتي و بر اساس معدل در دانشگاههاي آزاد و علمي كاربردي و ... پذيرفته مي شوند .
هنرستان ها به صورت دولتي ، هيات امنايي و غير انتفايي اداره مي شود كه هر يك بر اساس ضوابط و مقررات مربوطه اقدام به ثبت نام و مبلغي را جهت ارائه ي خدمات آموزشي و تربيتي به عنوان مشاركت دريافت مي كنند .
مطالب از : محمد حبيب زاده
معاون سازمان سنجش گفت: در کنکور 86 تعداد 507 هزار و 662 نفر پذیرفته شدند که از این تعداد 79 هزار و 644 نفر در دوره های روزانه وارد دانشگاه می شوند.
دکتر ابراهیم خدایی در گفتگو با خبرنگار مهر در مورد تعداد قبول شدگان در دوره های مختلف افزود: در دوره های شبانه نیز 32 هزار و 472 نفر پذیرش شدند. همچنین از تعداد کل قبول شدگان آزمون سراسری امسال، 290 هزار و 985 نفر به دانشگاه پیام نور اختصاص داشتند.
معاون فنی و آماری سازمان سنجش گفت : 90 هزار و 883 نفر نیز در دانشگاههای غیرانتفاعی پذیرفته شدند. همچنین 8 هزار و 697 نفر در مراکز تربیت معلم و 2 هزار و 360 نفر نیز در دوره های مربوط به فرهنگیان قبول شدند.
خدایی در مورد درصد بومی گزینی در کنکور امسال افزود: در کنکور 86 بر اساس مصوبه کمیته برنامه ریزی کنکور، درصد پذیرش بومی را به وسیله ظرفیت باقیمانده از سهمیه های رزمندگان افزایش دادیم.
وی با بیان اینکه سهمیه شاهد و ایثارگر در کنکور امسال تفاوتی نداشته است، گفت : سهمیه شاهد مانند سال گذشته 5 درصد مازاد بر ظرفیت و سهمیه رزمندگان نیز 40 درصد بوده است.
معاون سازمان سنجش در مورد درصد قبولی داوطلبان تهرانی در مقایسه با شهرستانی ها افزود: در سال جاری استان یزد بیشترین درصد قبولی در کنکور را از آن خود کرد. البته تفاوت معناداری میان درصد قبولی در تهرانی ها و شهرستانی ها وجود ندارد و عوامل مختلفی مانند نمره و ظرفیت دانشگاه ها در این زمینه نقش دارد.
رشته ی کارشناسی ارشد مدیریت (MBA) چیست؟
رشته ی کارشناسی ارشد مدیریت Master Of Business Administration (MBA) از پرطرفدارترین رشته های آموزش عالی در جهان به شمار می رود . فارغ التحصیلان این رشته معمولا فرصتهای شغلی قابل توجهی را در بنگاههای اقتصادی خصوصی و یا موسسات دولتی در رده های مختلف مدیریتی به دست می آورند .
فلسفه ی اصلی MBA این است که فارغ التحصیل رشته های مختلف (بازرگانی ، مهندسی ، پزشکی ، مالی ، مدیریت ، حقوق و ...) می توانند با آموزش در زمینه های مختلف مدیریت (دروس کمی ، بازاریابی ، تولید ، رفتار سازمانی و ...) به مدیران خبره تبدیل شوند . فرآیند و شیوه ی تدریس دروس MBA عمدتا به صورت مطالعات موردی است ، به صورتی که دانشجویان در شرایط واقعی قرار گرفته و فرصت می یابند ، چالشهای مدیریتی را عملا حس کنند . در واقع هدف دوره های MBA صرفا آموزش دروس مدیریتی نیست ، بلکه ساخت مدیر است .
متاسفانه بعضی از موسسات آموزش از عبارت MBA برای معرفی دوره های کوتاه مدت استفاده می کنند ، که اشتباهی بارز است . عبارت MBA صرفا به معنی رشته دانشگاهی مدیریت در مقطع کارشناسی ارشد است .
این معنی از صورت انگلیسی Master Of Business Administration (MBA) کاملا مشهود است .
منبع : روزنامه ی ایران
